صفحه اصلی نمایشگاه ها

سرنگونی عمرالبشیر

 

سرنگونی عمرالبشیر

الهامبخش نسل جوان هنرمندان گرافیتی سودان

خارطوم، سودان: با سقوط رهبر سودان، عمرالبشیر، در یازدهم آوریل، هنرمندان گرافیتی این کشور که سالیان طولانی از سوی دولت سرکوب میشدند، اکنون قادر به ابراز هنرشان هستند و انقلاب را روی دیوارهای شهر بهتصویر میکشند. هنرمندان متعددی، متأثر از جنبش اعتراضی که ماهها استمرار داشت و درنهایت به سرنگونی بشیر منجر شد، از دیوارهای اطراف مراکز نظامی به عنوان بوم نقاشی استفاده میکنند. دیوارهای یک پایگاه نظامی که زمانی خاکستری بود و هنوز معترضان زیادی در آن حضور دارند، حالا پوشیده از مشتهای گرهکرده و نمادهای پیروزی است. نقاشیهایی از پرچم سودان با رنگهای سرزنده و پرترههایی از رهبران انقلاب هم نزدیک پایگاه دیده میشود. کارشناس هنر، لطفی عبدالفتاح، میگوید: «غیرقابلتصور بود که دیواری را بدون اجازهی رسمی نقاشی کنی، چه برسد به دیواری اطراف ساختمانهای نظامی؛ اما این انقلاب همه چیز را تغییر داده است. حتی اگر نقاشیها روزی پاک شوند، تأثیری ابدی بر ذهن مردم خواهند داشت». برای سالها، خلق چنین آثاری، در میان سانسور شدیدی که از سوی مأموران امنیتی خشن اعمال میشد، زیرزمینی و مخفیانه بود؛ چرا که ضدنظام حاکم یا وندالیسم محض تلقی میگردید. اما هنرمندان میگویند همه چیز از ششم آوریل دگرگون شد، هنگامی که هزاران معترض کمربند امنیتی را شکستند و اطراف پایگاههای نظامی تجمع کردند. آنها درمقابل رگباری از گلولههای حاوی گاز اشکآور استوار ایستادند تا از ارتش بخواهند پس از سه دهه، بشیر را از قدرت بهزیر بکشد؛ درحالی که تنها یک روز بعد هنرمندان گرافیتی شروع به نمایش عمومی آثارشان در محل اعتراضات و نقاط مختلف شهر کردند. امیر صالح، از هنرمندانی که مشغول کار روی یک نقاشی دیواری است میگوید: «ما تنها میخواهیم داستان آنچه را که درحال وقوع است بازگو کنیم» و میافزاید، بسیاری از طرحها انعکاسدهندهی شعار جنبش، یعنی «آزادی، صلح و عدالت» هستند. بلال عبدالرحمانِ 26 ساله هم که درحال کشیدن سایههای نارنجیرنگ روی دیوار است، باور دارد که تحتتأثیر این خواسته و شعار مردم قرار گرفته: «فقط سرنگونی، همین و بس». برخی از آثار هم میکوشند ماهیت صلحآمیز جنبش اعتراضی را نمایش دهند: از جمله، تصویر یک اسلحه که شاخه گلی درون لولهی آن قرار دارد؛ یا نقاشی دیگری از یک مشت گرهکرده درمقابل دو گلولهی بزرگ. عبدالرحمان میگوید این تصویر به این نکته اشاره دارد که عزم مردم برای سرنگونی بشیر، بسیار قدرتمندتر از گلولههایی است که نیروهای امنیتی برای مقابلهی با آنها بهکار میگرفتند. طبق اعلام مقامات رسمی دستکم 65 نفر، در ماه دسامبر، در جریان خشونتهای مرتبط با اعتراضات، جان باختهاند. درحالی که هنرمندان از نخستین وزشهای نسیم آزادی در کشورشان لذت میبرند، همگی از کمبود ابزار و مواد هنری، درنتیجهی هزینههای سرسامآور واردات، گلایهمندند. اقتصاد سودان که با کمبود بحرانی منابع ارزی روبهروست، در طول سالیان گذشته ضعیفتر از همیشه شده است. جنبش اعتراضی ادامهدار هم میتواند هرچه بیشتر اقتصاد این کشور را از ریل خارج کند؛ اما معترضان همچنان در این خواسته که حاکمان نظامی جدید باید قدرت را به غیرنظامیان واگذار کنند، مصمماند. صالح میگوید: «ما سودان آزادتری میخواهیم، کشوری که پذیرای هنر باشد و از آزادی بیان پشتیبانی کند. این تازه آغاز انقلاب است. به امید روزی که تمام سودان پوشیده از رنگهای شاد شود».

  www.france24.com