صفحه اصلی نوشتار

مندرنیزاسیون بدون مدرنیسم: هنر نوگرای ایران

از پرونده پرونده نزاع بر سر انتزاع {نگاهی به نقاشی انتزاعی ایران در آغاز مدرنیسم}


شروین طاهری

خروس جنگی دربرابر هنر درباری و نظام تصویری کند و باسمه‌اش صلا سرداد. قرار بود با نوین‌ترین زبان به جنگ «سنتی» شتافت که نمی‌توانست بدن حساس جامعه‌ی تازه را درک کند. هنر می‌بایست با این زبان نه‌تنها عناصر «پشروِ» فرهنگ تصویری را بازیابی کند، بلکه با ترجمانی سریع خواست جامعه‌ی جدید را جامعه‌ی عمل بپوشاند.

کوشش مسعود عربشاهی یادآور کنش خروس‌جنگی بود. اگرچه کارهای اولیه‌اش قابل تقسیم‌بندی در جنبش سقاخانه است اما به مرور با مطالعه‌ی خطوط و عناصر بصری هنرهای باستانی و البته دانش‌اش از نقشه‌پردازی معمارانه، امکان کشف نیروهای زبان تصویری نو را برای خود فراهم آورد. تابلوها حالا از منحنی‌های کش‌دار و نوستالژیک و قطعات کنده‌شده از مناره‌ها و سقاخانه‌ها، به سوی پلا‌ت‌های منتظم با تناسب میان خطوط استوار عمودی و افقی و حرکت به سمت نوعی فرم کاوشگرانه برای احضار امکانات بصری حرکت می‌کرد.

 

 بخشی از مقاله شروین طاهری با عنوان «مندرنیزاسیون بدون مدرنیسم: هنر نوگرای ایران»، پرونده نزاع بر سر انتزاع {نگاهی به نقاشی انتزاعی ایران در آغاز مدرنیسم}

متن کامل مقاله در شماره ۳۹۳-۳۹۲ تندیس