صفحه اصلی نوشتار

سکوت آدمی فقدان جهان است

پرونده «هنر اجتماعی»


حمید رحمتی

وقتی گویا در سپیده‌دمان روزگار نو در مجموعه‌ی بی‌بدیل «کاپریس» نقش روحانیت و جنگ‌سالاران را به باد انتقاد می‌گیرد، به جمله‌ی آغازین این مجموعه سخت باور دارد که: «وقتی عقل انسانی به خواب رود، هیولاها بیدار می‌شوند». وقتی دلاکروآ، در تابلوی «آزادی مردم فرانسه را رهبری می‌کند»، زنی نیمه‌برهنه را که سمبل آزادی است به همراه پرچم فرانسه در یک دست و اسلحه‌ای در دست دیگر، در صف اول انقلابیون تصویر می‌کند و در کنار مرد جوان مسلحی از طبقه‌ی کارگر و مرد مسلحی با کت و شلوار و کراوات و کلاه استوانه‌ای که نماد بورژوازی است، می‌نشاند، به نقش اتحاد این دو طبقه در پیروزی انقلاب فرانسه باور دارد.....هنر اجتماعی و یا همان هنر اعتراض حاصل بحران‌های اجتماعی در روزگار مدرن است. کار هنر در این بحران‌ها، به تعبیر ارسطو و یونانیان باستان، کاتارسیس یا «روان‌پالاییِ» انسان معاصر است. کارهای فرانسیسکو گویا و کته کلویتس نمونه‌های این کارکردند.

 

متن کامل در شماره ۳۹۹-۳۹۸ تندیس