صفحه اصلی نوشتار

عیدی سازی


میلاد جهانی سیاهرودی

عیدی‌سازی

در ایران، اصطلاحی که به نوعی باسمه‌کاری با قالب چوبی اطلاق می‌شد. سابقه آن به اواخر سده‌هجدهم/ دوازدهم هـ، و شاید قبل‌تر می‌رسید. با ورود صنعت چاپ ماشینی، و رواج تصاویر چاپی اروپایی، تدریجاً از میان رفت. این باسمه‌ها موضوعهای رزمی، بزمی، دینی و گاه صحنه‌های زندگی روزمره را نشان می‌دادند. برای هر نقش یا تصویر قالبی جداگانه وجود داشت؛ ولی چاپگر، بنا بر سلیقه‌ی خود چند نقش را با هم تلفیق می‌کرد. این نام گذاری بدان دلیل بود که در مکتبخانه‌ها چنین باسمه‌هایی را به عنوان هدیه عید به شاگردان می‌دادند. معمولا، تعداد نقوش و تصاویر هر باسمه، معرف سالهای تحصیلی شاگردِ هدیه گیرنده بود.

رویین پاکباز، دایره‌المعارف هنر، چاپ هفتم ۱۳۸۷، نشر فرهنگ معاصر